Loay hoay tìm chiếc roi diệu huyền nghiệm

Ngọc Trinh - một trong số 11 người mẫu tham gia chương trình “Đêm hội chân dài” bị phạt vì trình diễn nội y không có trong nội dung kiểm duyệt. Năm 2013 là một năm ầm ĩ, náo nhiệt của làng tiêu khiển Việt với liên tiếp những vụ scandal, song song cũng là năm đánh dấu sự "thẳng tay" của các cơ quan chức năng trước những hành vi sai phạm. Không ít nghệ sĩ trẻ đã phải chịu mức án phạt cho những sai phạm trong hoạt động trình diễn của mình. Được biết, bắt đầu từ 1/1/2014, nghệ sĩ ăn mặc phản cảm, "lộ hàng" trong trình diễn không chỉ chịu mức xử phạt nặng gấp đôi mức trước đó, mà còn có thể bị cấm trình diễn từ 1 đến 3 tháng... Câu chuyện "yêu cho roi cho vọt" của các nhà quản lý liệu có phát huy hết tác dụng trong năm mới này? 1. Có nhẽ, chưa năm nào các nhà quản lý văn hóa lại bận rộn và… đau đầu như năm 2013 khi mà những vi phạm trong lĩnh vực này liên tiếp xảy ra. Tại tỉnh Bình Thuận, ăn theo video clip "Anh không đòi quà" nhảm trên mạng, hai nhóm thanh niên ở Phan Thiết tiếp tục tung ra 2 clip với những hình ảnh hở hang, phản cảm, trái với thuần phong mỹ tục. Sau khi ông Nguyễn Đình Trung - Chánh Văn phòng UBND tỉnh Bình Thuận ký công văn gửi các cơ quan chức năng của Tp Phan Thiết đề nghị coi xét và xử lý hai clip trên thì ngày 30/12, Phòng Văn hóa - Thể thao và Du lịch TP Phan Thiết đã có văn bản đề nghị UBND đô thị ra quyết định xử phạt với các nhóm thanh niên trên. Điều đáng nói là tham dự trình diễn những cảnh hở hang trong clip, có em mới đang là học sinh lớp 9. Những ngày cuối năm, dù bận rộn, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Hải Phòng cũng đã phải làm việc với êkíp đêm nhạc "Young Music". Chuyện là, trong đêm diễn 21/12, khi hai ca sĩ trẻ Yanbi và Mr T biểu diễn ca khúc "Thu cuối", đến đoạn điệp khúc, một số khán giả trẻ đã dùng những từ thô lỗ để chế lời bài hát. Thay vì sửa lại, Yanbi và Mr T đã hát theo. Thậm chí, hai chàng ca sĩ này còn hưởng ứng và hát lại lời một cách thái quá. Để chấn chỉnh hai nghệ sĩ trẻ, cơ quan chức năng đã quyết định phạt mỗi người 5 triệu đồng. Đồng thời, đơn vị tổ chức là Công ty cổ phần Ben Việt cũng phải chịu mức phạt 10 triệu đồng. Sau phản ứng của dư luận và quyết định thẳng thừng của nhà quản lý, dù đã nhấn sai trái liên can đến bài hát khi sử dụng ngôn từ thiếu văn hóa tại buổi làm việc, vậy mà chỉ sau đó ít phút, hai ca sĩ trẻ đã lại tiếp chuyện vô tư chụp ảnh tự sướng ngay tại cổng cơ quan văn hóa để khoe khoang với cư dân mạng với thái độ rất bỡn cợn. Được biết, trước đó không lâu, chính hai chàng ca sĩ này cũng đã bị cư dân mạng "ném đá" vì có lời nói xúc phạm Cảnh sát liên lạc trên trang Facebook cá nhân chủ nghĩa. 2. Nói năm 2013 là năm đầy ắp điều tiếng trong làng tiêu khiển Việt quả không sai và một trong những lỗi mà các nghệ sĩ trẻ mắc phải nhiều nhất là lỗi ăn mặc hở hang, phản cảm. Trong nhiều trường hợp, vững chắc không phải do họ vô tình. Trung tuần tháng 5, chương trình "Đêm hội chân dài 7" ấn tượng với sự quy tụ của đông đảo "chân dài" đình đám. Tuy nhiên, điều đọng lại không phải là sự đóng góp cho sân khấu trình diễn song là chương trình có nhiều người bị phạt nhất. Không chỉ Ban tổ chức chương trình phải nộp phạt mà 11 người mẫu dự trình diễn bộ sưu tập nội y cũng chịu cùng án phạt là 3,5 triệu đồng một người. Trong số những người mẫu bị phạt vì hành vi biểu diễn y phục nội y không có trong nội dung kiểm duyệt có mặt những tên tuổi như Ngọc Trinh, Thái Hà, Thu An… Lần đầu tiên một cuộc thi nhiều sai phạm là “nữ hoàng biển 2013” đã bị rút giấy phép trước đêm chung kết cho thấy sự thẳng tay của cơ quan chức năng. Cũng chịu chung mức phạt như các người mẫu trên nhưng nữ ca sĩ Ngân Khánh lại vì duyên cớ khác. Trong đêm liveshow 4 "Vũ điệu say mê" trực tiếp trên VTV3 tối 11/9, nữ ca sĩ Ngân Khánh và nam ca sĩ Hồ Vĩnh Khoa đảm đương bài múa khai mạc với vai trò nghệ sĩ khách mời. Khi hai người đang trình diễn thì bất ngờ chiếc áo của Ngân Khánh tụt xuống, để lộ hẳn phần ngực trước hàng triệu khán giả xem truyền hình. Dù thổ lộ là sự cố ngoài ý muốn nhưng án phạt dành cho Ngân Khánh là điều không phải tranh biện. Một câu chuyện tốn khá nhiều giấy mực của báo chí thời gian qua chính là chuyện ăn mặc của diễn viên trẻ Angela Phương Trinh. Chuyện Phương Trinh ăn mặc hở hang thì không lạ nhưng trong đêm 22/8, khi biểu diễn trong quán bar ở Hà Nội, với y phục có cũng như không cùng những động tác trình diễn trái với thuần phong mỹ tục đã trở nên giọt nước tràn ly để Phương Trinh bị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội ra quyết định xử phạt. Phạt thì phạt vậy, song xem ra "nữ hoàng scandal của năm" nghe đâu vẫn chưa tinh thần được hết hành vi của mình. Trong đêm trình diễn tại Hải Phòng ngay sau đó mấy ngày, Angela Phương Trinh lại nối mắc sai phạm. Và lần này, Thanh tra Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đã kiến nghị mức phạt nặng hơn là tạm dừng hoạt động biểu diễn của cô gái trẻ nhiều tật này để xử lý. Cũng trong năm nay, một quyết định thẳng thừng của Cục Nghệ thuật biểu diễn được dư luận nhất trí là yêu cầu các Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tạm dừng cấp phép trình diễn, kể cả trong quán bar cho Lê Thị Huyền Anh (biệt danh ''bà Tưng''). Quả tình, nếu các đơn vị tổ chức chương trình tiếp chuyện cho "bà Tưng" tham dự chương trình như các nghệ sĩ khác thì chẳng thể mường tượng sẽ có sao nhiêu bạn trẻ mong muốn trở nên nghệ sĩ theo kiểu "bà Tưng" này? Trong một lần chuyện trò với báo chí, ông Nguyễn Đăng Chương - Cục trưởng Cục Nghệ thuật trình diễn cho biết, ông đã phải nghĩ suy rất nhiều trước khi đặt bút ký quyết định này với mong muốn cảnh báo và kết thúc những trường hợp bắt chước "bà Tưng" để nổi tiếng. 3. Có thể nói, những lệnh phạt này là sự nối tiếp hàng loạt lệnh phạt tiền từ năm 2012 với các trường hợp như Thu Minh, Hoàng Yến, Thúy Uyên, Thanh Hằng… Có thể nhận thấy thái độ kịp thời và kiên quyết của các đơn vị chức năng trước những sự việc "nóng" mà dư luận đề đạt, đặc biệt là sự thẳng tay hơn với các trường hợp mạo danh nghệ sĩ bằng cách cấm biểu diễn có kì hạn. Không chỉ cá nhân, có những chương trình đã bị phạt hay rút giấy phép như trường hợp cuộc thi “nữ hoàng biển 2013” là một ví dụ. Tuy nhiên, một điều dễ dàng nhận thấy là tuồng như phía các cơ quan chức năng mới chỉ ngồi và ban hành luật phạt sau khi những sự việc bị phát giác nhờ báo chí hoặc dư luận. Các cơ quan này chưa đích thực trình diễn.# Rõ vai trò chỉ đạo, cũng như định hướng trong lĩnh vực quản lý của mình để ngăn chặn kịp thời những sự cố không hay xảy ra, để những tiếng tăm như "bà Tưng", Angela Phương Trinh không còn cơ hội vẫy vùng trên mặt báo với đủ mọi chiêu trò hết lần này tới lần khác. Và, điều đáng lo ngại là từ các trường hợp bị phạt cho thấy lỗi vi phạm ngày càng đa dạng và độ tuổi các nghệ sĩ, những người mượn danh nghệ sĩ ngày một trẻ hóa. Nghe đâu mức phạt tiền quá nhẹ như bây chừ chưa đủ sức răn đe trước tham vọng nổi tiếng bằng mọi giá của không ít người. Đã có trường hợp sẵn sàng bị phạt để được báo chí nhắc đến, để tạo được ấn tượng trong dư luận, bất kể xấu hay tốt. Để tạo nhà tiêu cho các lệnh phạt có hiệu lực và tăng thêm tính áp đảo, cuối năm 2013, Chính phủ ban hành Nghị định số 158/2013 quy định việc xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và quảng cáo thay thế cho các nghị định cũ. Không chỉ có vậy, nhiều mức phạt trong năm 2014 sẽ nâng lên gấp đôi với hy vọng tính răn đe sẽ hiệu quả hơn. Thí dụ như nếu sử dụng trang phục hoặc hóa trang không hiệp với mục đích, nội dung trình diễn hay hát nhép sẽ bị phạt 5 - 10 triệu đồng. Đặc biệt, theo quy định xử phạt mới, những người vi phạm như ăn mặc phản cảm, hát nhép… ngoài phạt tiền có thể bị cấm diễn từ 1 đến 3 tháng. Điều dễ nhận thấy những văn bản, quy định này đang được hoàn thiện nghiêng về hướng an toàn và chặt chẽ hơn cho các cơ quan chức năng. Tuy nhiên, nhìn từ thực tế, đây vững chắc chưa phải là biện pháp có thể giải quyết cội rễ mọi vấn đề. Muốn có một đời sống văn hóa nghệ thuật lành mạnh thì còn cần đến sự ủng hộ của bản thân các nghệ sĩ và phía các cơ quan truyền thông cũng như dư luận. Một năm mới nữa lại đến, hy vọng thời kì tới, các cơ quan chức năng ít phải dùng đến những chiếc thẻ phạt của mình, đó mới là điều thật sự đáng mừng